สมองฝ่อเกิดจากอะไร และสามารถป้องกันได้อย่างไร

ARTICLE 0 Comments

สมองฝ่อ หรือ สมองลีบ (Cerebral atrophy) เป็นคุณสมบัติของโรคที่ส่งผลต่อสมอง หมายถึงการสูญเสียของเซลล์หรือการหดตัวของสมอง เมื่อสมองของเราฝ่อ เซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อของพวกมันก็จะหายไปและสมองก็เริ่มเล็กลง มันเป็นภัยอันตรายร้ายแรงมากสำหรับมนุษย์ เพราะอาจทำให้เกิดอาการชัก (Seizures) ภาวะจิตใจไม่มั่นคง (Dementia) รวมถึงความจำเสื่อม (Memory Loss) และ ความพิการทางสมอง (Aphasia) ซึ่งเป็นภาวะที่มีความยากลำบากในการพูดหรือมีปัญหาในการเข้าใจภาษา

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคสมองฝ่อ

เงื่อนไขที่ทำให้เกิดโรคสมองฝ่อทางการแพทย์มีหลากหลายสาเหตุ และไม่มีอะไรฟันธงได้ว่าที่แท้จริงเกิดจากอะไรกันแน่ ซึ่งมันเป็นอาการที่อาจพัฒนาได้จากโรคเก่าของผู้ป่วยเช่น โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease), ภาวะสมองเสื่อมส่วนหน้า (Frontotemporal dementia), โรคสมองเสื่อมจากลิววี่บอดี้ (Lewy body dementia), โรคเส้นเลือดสมอง (Stroke), ความพิการทางสมอง (Cerebral palsy) และโรคฮันติงตัน (Huntington’s disease) หรืออาจเกิดจากการติดเชื้อบางอย่างเช่นโรคเอดส์ (AIDS) และโรคไข้สมองอักเสบ (Encephalitis) ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสาเหตุได้ทั้งหมด

กลุ่มที่มีความเสี่ยงของโรคสมองฝ่อ

เมื่ออายุมากขึ้นสมองทุกคนจะมีอาการฝ่อเล็กน้อย คุณอาจได้ยินว่าหมออธิบายเกี่ยวกับผล MRI scan ของคุณที่แสดงรายละเอียดของ “ภาวะสมองฝ่อตามอายุ” การศึกษาหนึ่งพบว่าในผู้เข้าร่วมที่มีสุขภาพดี ที่ไม่มีภาวะสมองเสื่อมระหว่างอายุ 60-91 อาจมีการพัฒนาโรคสมองฝ่อในเวลาเพียงหนึ่งปี ดังนั้นจะบอกว่ากลุ่มผู้สูงอายุเป็นผู้เสี่ยงมากที่สุดก็อาจเป็นคำตอบที่ถูกต้อง แต่ก็ไม่หมดเสียทีเดียวเพราะว่ามันเป็นโรคที่เกิดขึ้นกับเด็กได้เช่นเดียวกัน โรคบางชนิดสามารถพัฒนากลายสาเหตุของโรคสมองลีบในเด็กเช่น สมองพิการ, อัมพาตและโรคเอดส์ โรคที่มักเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุเช่น ภาวะสมองเสื่อม, โรคเส้นโลหิตตีบ และโรคฮันติงตัน

เราสามารถป้องกันโรคสมองลีบได้ไหม

งานวิจัยบางชิ้นแสดงให้เห็นว่าการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ สามารถลดความเร็วในการเกิดอาหารสมองฝ่อ หรืออาการที่เกิดขึ้นเป็นบางเฉพาะพื้นที่ การวิจัยอื่นๆแสดงให้เห็นว่าการกินอาหารเสริมด้วย วิตามินบี, วิตามินบี 12, วิตามินบี 6 และกรดโฟลิคยังช่วยให้ฝ่อสมองช้าลง นอกจากนี้ยังพบว่าอาหารบางชนิดยังมีส่วนช่วยในการต่อสู้กับโรคสมองฝ่ออีกด้วย ตัวอย่างเช่นในการศึกษาหนึ่งพบว่าสมองส่วนใหญ่ฝ่อพบมากในผู้เข้าร่วมการวิจัยที่กินอาหารทะเลน้อยที่สุด ในขณะที่บางสาเหตุของสมองลีบอยู่นอกเหนือการควบคุมของเรา ซึ่งอาจได้รับผลกระทบในการดำรงชีวิต ถึงแม้ว่าจะไม่มีวิธีรักษาหายขาด แต่ก็ยังคงมีวิธีชะลอมันได้ช้าลงได้